Historia kolekcji

Obecnie kolekcja Oddziału Etnografii liczy około 10 000 zabytków. Część obiektów z zakresu pomorskiej etnografii jest prezentowana od 1988 roku w siedzibie Oddziału Etnografii w zabytkowym Spichlerzu Opackim i na wystawie stałej Oddziału Etnografii Kultura ludowa Pomorza Gdańskiego. Pozostałe zbiory znajdują się w magazynach ulokowanych w przestrzeniach Oddziału Sztuki Nowoczesnej w Pałacu Opatów.

Oddział tworzą trzy działy: Etnografii Polskiej, Kultur Pozaeuropejskich i Dokumentacyjno-Historyczny. Zbiory podzielone są na dziewięć pracowni:

Pracownia Ceramiki,
Pracownia Gospodarstwa Domowego,
Pracownia Podstawowych Form Gospodarowania,
Pracownia Mebli,
Pracownia Tkanin,
Pracownia Rzemiosła,
Pracownia Sztuki i Obrzędowości,
Pracownia Kultur Pozaeuropejskich,
Pracownia Dokumentacyjno-Historyczna.

Zabytki zgromadzone w Oddziale pochodzą głównie z terenu Pomorza Gdańskiego: Kaszub, Kociewia, Żuław, Powiśla, Borów Tucholskich. Chronologicznie obejmują w swojej przeważającej ilości okres między XVIII i XX wiekiem, choć zdarzają się także obiekty starsze sięgające XVI wieku (a nawet prehistorii) oraz najnowsze, rejestrujące naszą współczesność. W Oddziale zgromadzono również kilka kolekcji o znaczeniu ponadregionalnym: kolekcję pozaeuropejską, kolekcję przedmiotów, fotografii i archiwaliów przywiezionych przez ludność przesiedloną z dawnych Kresów II Rzeczypospolitej oraz kolekcję zabytków etnograficznych z sąsiadujących z Pomorzem Gdańskim regionów.

Fragment wystawy z drewnianą łodzią oraz tradycyjnymi narzędziami rybackimi. Nad łodzią zawieszono sieci i plecione kosze oraz pułapki służące do połowu ryb.

Fragment wystawy prezentujący wyposażenie dawnego gospodarstwa domowego. Na ekspozycji znajdują się naczynia ceramiczne i metalowe, drewniane pojemniki, przybory kuchenne oraz inne przedmioty codziennego użytku.

Fragment wystawy prezentujący dawne wyposażenie gospodarstwa domowego. Na drewnianych półkach ustawiono ceramiczne misy i kubki, a pomiędzy nimi zawieszono drewniane i metalowe łyżki; pośrodku znajduje się drewniana figurka wiewiórki.

Widok fragmentu wystawy stałej z dawnymi narzędziami rolniczymi i gospodarskimi prezentowanymi na tle drewnianej zabudowy ekspozycyjnej. Na ścianach i podestach znajdują się m.in. pługi, brony, kosy i inne narzędzia używane w tradycyjnym gospodarstwie wiejskim.

Fragment wystawy poświęcony tradycyjnemu pszczelarstwu. Na ekspozycji znajdują się słomiane ule i narzędzia pszczelarskie, a w tle duża archiwalna fotografia wiejskiego gospodarstwa.