Historia NOMUS-u

Muzeum to przestrzeń uczestnictwa i źródło wiedzy, wyrównujące możliwości dostępu do kultury, demokratyczne i otwarte. Co to znaczy, że muzeum jest wspólne? Odnosimy się do wspólnoty jako podstawy budowy muzeum. Ta humanistyczna idea określa nasze kierunki programowe i taktyki działania. Muzeum wspólnoty. Wspólnoty tworzącej, wspólnoty artystów, badaczy, mieszkańców, wspólnoty sąsiedzkiej. Interesuje nas odnawianie znaczeń sztuki w jej wymiarze współczesnym i historycznym. Sięganie do rezerwuaru historii w jej różnorodności.

NOMUS MANIFEST, Aneta Szyłak

NOMUS – Nowe Muzeum Sztuki to najmłodszy dział Muzeum Narodowego w Gdańsku, poświęcony najnowszym zjawiskom w sztuce i kulturze. Mieści się w dawnym budynku warsztatów szkolnych na historycznych terenach gdańskiej stoczni. To otwarta i przyjazna przestrzeń, w której poprzez sztukę chcemy rozmawiać z widzami o współczesnym świecie, czyniąc sztukę bliską, zrozumiałą i dostępną.

NOMUS to nie tylko przestrzeń wystawiennicza. Wspólna przestrzeń Znajomi znad morza to otwarte miejsce spotkań,  z kawiarnią, sklepikiem i kącikiem sensorycznym dla dzieci. W audytorium odbywają się spotkania, projekcje filmowe, dyskusje i wydarzenia na żywo, a w sali edukacyjnej – kreatywne warsztaty i lekcje muzealne. Dla osób zainteresowanych fotografią dostępna jest niewielka ciemnia, w której można samodzielnie wywołać analogowe odbitki. Czytelnia PION oferuje dostęp do publikacji poświęconych fotografii, kulturze wizualnej, studiom nad kulturą, gender studies, architekturze i urbanistyce. Na miejscu można korzystać z bogatych księgozbiorów Gdańskiej Galerii Fotografii i NOMUS-u, zbiorów Fundacji Wyspa Progress oraz publikacji zgromadzonych w Biblioteczce kuratorskiej Anety Szyłak.

Ambicją NOMUS-u jest budowanie aktualnej i różnorodnej kolekcji sztuki współczesnej, prowadzenie badań oraz pisanie historii sztuki z perspektywy lokalnej przy jednoczesnym osadzaniu jej w szerszym, krajowym i globalnym kontekście współczesnych zjawisk artystycznych i kulturowych.

Zespół

Aleksandra Grzonkowska

Historyczka sztuki, kuratorka, badaczka sztuki współczesnej. Kierowniczka i kustoszka NOMUS – Nowego Muzeum Sztuki, działu Muzeum Narodowego w Gdańsku. Absolwentka Studiów Podyplomowych Zarządzanie w Kulturze na Politechnice Gdańskiej. Uczęszczała na Studia Doktoranckie Historii, Historii Sztuki i Archeologii na Uniwersytecie Gdańskim. Od 2016 roku prowadzi pozarządową organizację Fundację Kultury Wizualnej Chmura, jest odpowiedzialna za jej program artystyczny, badawczy i kuratorski. Kuratorka i koordynatorka licznych projektów indywidualnych, a także wystaw zbiorowych w Polsce i zagranicą. Współpracowała z Fundacją Wyspa Progress / Instytutem Sztuki Wyspa, Festiwalem Artloop w Sopocie oraz Muzeum Emigracji w Gdyni. Redaktorka publikacji Sztuka transformacji. Gdańskie wątki (wspólnie z Maksymilianem Wroniszewskim), Rising. Learning from the Past Today for Tomorrow, katalogów NOMUS. Kolekcja w działaniu (wspólnie z Anetą Szyłak, 2021), Nakład własny (2020), Augustus F. Sherman. Atlas imigranta (2017) oraz katalogu indywidualnego Bogny Burskiej Filmy, a także współredaktorka serii wydawniczej Alternativa Editions. Otrzymała Stypendium Kulturalne Miasta Gdańska (2021), Indywidualne Stypendium Ministerstwa Kultury w programie Kultura w Sieci (2020), Stypendium Kulturalne Marszałka Województwa Pomorskiego (2013) oraz stypendium Miasta Gdańska. Członkini ICOM International Council of Museums.

Maja Murawska

Historyczka sztuki, kuratorka, producentka i badaczka. Ukończyła historię sztuki na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu (2010) oraz studia podyplomowe z zakresu zarządzania w kulturze na Politechnice Gdańskiej (2023). Swoje doświadczenie zawodowe zdobywała m.in. w Muzeum w Grudziądzu oraz Państwowej Galerii Sztuki w Sopocie. Od 2024 roku związana jest z Muzeum Narodowym w Gdańsku. Jest kuratorką i współkuratorką wystaw, projektów artystycznych oraz rezydencji, a także autorką tekstów naukowych i tekstów do katalogów poświęconych sztuce współczesnej. W 2024 roku pełniła funkcję dyrektorki artystycznej międzynarodowego projektu Turning the Tide, realizowanego przez partnerów z Polski, Szwecji, Austrii, Grecji, Holandii i Szkocji. Odpowiadała m.in. za realizację programu międzynarodowych i lokalnych rezydencji artystycznych. W 2025 roku była współkuratorką 16. edycji festiwalu Narracje w Gdańsku. W swojej praktyce koncentruje się na społecznej roli sztuki i jej potencjale do tworzenia przestrzeni wolności, otwartości i akceptacji. Interesują ją związki sztuki z aktywizmem, procesami emancypacyjnymi oraz działaniami na rzecz praw człowieka i praw mniejszości. W swojej pracy kuratorskiej i badawczej przygląda się temu, w jaki sposób sztuka może angażować się w rzeczywistość społeczną i stawać się narzędziem zmiany.