Historia oddziału Muzeum Tradycji Szlacheckiej w Waplewie Wielkim

Oddział Muzeum Tradycji Szlacheckiej w Waplewie Wielkim został włączony do struktury Muzeum Narodowego w Gdańsku w 2006 r.

Muzeum w Waplewie Wielkim prezentując zabytkowe założenie dworsko-folwarczne stanowi unikalny przykład ocalałego po wojnie i skutkach reformy rolnej roku 1944, kompleksu zabudowań mieszkalnych i gospodarczych siedziby szlacheckiej wraz z zabytkowym parkiem. Wyjątkowym walorem dziedzictwa niematerialnego związanym z tym miejscem jest historia właścicieli zasłużonych dla kultury, gospodarki i polskości tych ziem. Inną wartością dziedzictwa kulturowego są dzieje cennej kolekcji artystycznej, gromadzonej przez przedstawicieli rodziny Sierakowskich na przestrzeni 150 lat i bogatej biblioteki.

Przyjęty przez Muzeum Narodowe w Gdańsku wieloetapowy program rewaloryzacji zabytkowego kompleksu ma obejmować przygotowanie obiektu do nietypowej wielokierunkowej działalności: muzealnej, naukowej, turystycznej, rekreacyjnej, a zwłaszcza edukacyjnej.

Dotychczas w znacznym stopniu zrealizowana została rewitalizacja dworu waplewskiego wraz z jego wyposażeniem z naciskiem na pozyskanie zidentyfikowanych obiektów z rozproszonej podczas II wojny światowej kolekcji artystycznej hr. Sierakowskich, co pozwoliło na otwarcie wystawy stałej w 2015. Dokonana została także renowacja bramy wjazdowej z fragmentem ogrodzenia oraz muru oporowego. W 2016 i 2018 zaprezentowano dwie wystawy czasowe: fotograficzną Z albumu hrabiów Sierakowskich i wystawę malarstwa Bolesław Jan Czedekowski – portrecista wiedeński. W 2026, po kilku latach remontu udostępniony został budynek Wozowni, w której zaprezentowano wystawę Szlachcic w podróży. Od 20 lat, dwa razy w roku odbywają się koncerty realizowane w ramach Pomorskich Dni Chopinowskich.

Obecnie planowane są prace rewitalizacyjne na terenie dawnego folwarku i zabytkowego parku dworskiego wraz z elementami małej architektury i realizacją projektu edukacyjnego i rekreacyjnego na wolnym powietrzu.

W planach związanych z budynkiem pałacu jest dalsza rozbudowa ekspozycji wnętrz wraz z pozyskaniem pozostałych dzieł sztuki z kolekcji waplewskiej oraz powołanie centrum dokumentacji dziedzictwa szlachty w oparciu o darowiznę dr Macieja Rydla stanowiącą największe prywatne archiwum dworów polskich.