Historia kolekcji Działu Teatralnego

Zbiory Działu Teatralnego podzielone są na trzy pracownie: zbiorów artystycznych (ok. 6500 obiektów), fotografii (ok. 2650 obiektów) i dokumentacji (ok. 3400).

Pracownia zbiorów artystycznych gromadzi rysunki (projekty dekoracji i kostiumów), collage, makiety teatralne wykonane przez znanych scenografów pracujących w teatrach trójmiejskich i polskich, między innymi Mariana Kołodzieja, Władysława Daszewskiego, Józefa Szajny, Aliny Afanasjew, Alego Bunscha, Teresy Roszkowskiej, Zofii de Ines, Krystyny Zachwatowicz, a także portrety teatralne znakomitego malarza Antoniego Suchanka z lat 50., rysunki aktorki, pisarki i malarki Lucyny Legut, unikatową kolekcję drewnianych marionetek Wileńskiego Teatru Łątek z lat 40. i 50., kostiumy wykonane wg projektów M. Kołodzieja dla Teatru Ateneum w Warszawie i Teatru Wybrzeże w Gdańsku, a także kostiumy z Teatru Ekspresji Wojciecha Misiury.

Pracownia zbiorów dokumentacyjnych to m.in.: programy, plakaty, afisze do spektakli trójmiejskich teatrów, archiwum Gdańskiego Teatru Rapsodycznego (lata 60.), rysunki techniczne, uzupełniające kolekcje projektów artystycznych.

Pracownia fotografii to zdjęcia z archiwum Aliny i Jerzego Afanasjewów, Tadeusza Chrzanowskiego (teatry studenckie lat 50. i 60. – Cyrk Rodziny Afanasjeff, Bim-Bom, Co To, Teatr Galeria Jerzego Krechowicza), zdjęcia Edmunda Zdanowskiego (z pierwszych spektakli Teatru Wybrzeże pod dyrekcją Iwo Galla – 1946-1949), zdjęcia Tadeusza Linka dokumentujące premiery trójmiejskich teatrów, a także niewielki zbiór zdjęć dokumentujących działania przedwojennych, polskich zespołów amatorskich.

Poszczególne kolekcje uzupełniają się dając możliwość takiego zestawiania projektów (a więc pomysłów artystycznych) ze zdjęciami z premier i kostiumami (a więc z realizacji), że możliwe staje się zrekonstruowanie procesu powstawania dzieła teatralnego. Ten nietypowy zbiór jest także znakomitym uzupełnieniem obiektów Oddziału Sztuki Nowoczesnej pozwalając na prześledzenie relacji między poszczególnymi dziedzinami sztuki.

Czarno-biała fotografia przedstawiająca tancerza uchwyconego w wysokim skoku na tle ciemnej sceny. Ma na sobie stylizowany kostium i nakrycie głowy; jedną rękę unosi nad głowę, a w drugiej trzyma ciupagę.

Czarno-biała fotografia przedstawiająca klęczącego na scenie mężczyznę w mundurze, który podtrzymuje dużego psa stojącego na tylnych łapach. Postacie wyłaniają się z ciemnego, niemal całkowicie czarnego tła.

Czarno-biała fotografia przedstawiająca tancerkę w ciemnym stroju, stojącą w dynamicznej pozie w pracowni wypełnionej metalowymi konstrukcjami i przedmiotami. Postać została ukazana z niskiej perspektywy, z szeroko rozstawionymi nogami i wyciągniętymi ramionami.

Czarno-biała fotografia przedstawiająca trzy osoby stojące obok siebie na scenie. Pośrodku znajduje się kobieta w długiej, bogato zdobionej sukni i nakryciu głowy, a po jej bokach dwaj mężczyźni w ciemnych strojach.

Czarno-biała fotografia przedstawiająca tancerkę na scenie, uchwyconą w dynamicznej, niskiej pozie. Artystka wspiera się na czubkach palców stóp i dłoniach, z szeroko rozstawionymi rękami i nogami, patrząc w stronę aparatu.

Czarno-biała fotografia przedstawiająca od dołu ogromną kolistą konstrukcję stalowej kopuły. Promieniście ułożone elementy konstrukcyjne i gęsta siatka tworzą geometryczny wzór zbiegający się w centralnym punkcie.

Czarno-biała fotografia dwojga tancerzy baletowych na plaży. Mężczyzna unosi nad głową tancerkę wykonującą szpagat w powietrzu z szeroko rozłożonymi ramionami; w tle widoczne są morze i rozświetlone chmury.

Czarno-biała fotografia przedstawiająca cztery tancerki w strojach ludowych, ustawione w rzędzie podczas tańca na otwartej przestrzeni. Kobiety mają jasne bluzki z szerokimi kołnierzami, wzorzyste spódnice i długie warkocze uniesione w ruchu.

Projekt kostiumu Pani Twardowskiej w formie kolażu. Kobieca postać w czerwonym nakryciu głowy ma obszerną, wielowarstwową suknię zestawioną z fragmentów tkanin o różnych wzorach i fakturach, utrzymanych głównie w ciemnych, brązowych i złotawych tonach.

Projekt kostiumu Odaliski w formie kolażu. Kobieca postać w tanecznej pozie ma turban, krótki top odsłaniający brzuch oraz czarne, obcisłe spodnie ozdobione barwnymi motywami przypominającymi biżuterię i drogocenne kamienie.

Projekt kostiumu mieszczki w formie kolażu. Kobieca postać ubrana jest w rozbudowany, wielowarstwowy strój z jasnym nakryciem głowy, obszernymi rękawami i szeroką spódnicą. Kostium w odcieniach czerni, szarości, bieli i pudrowego różu zdobią liczne złote ornamenty oraz turkusowa kokarda pod szyją.

Projekt kostiumu Starego Twardowskiego w formie kolażu. Brodata postać w wysokim nakryciu głowy ubrana jest w rozbudowany, niemal całkowicie czarny kostium o szerokich, geometrycznych ramionach, zdobiony kontrastowymi wzorami i złotymi detalami. W prawej dłoni trzyma długą niebieską laskę.

Projekt kostiumu Zygmunta Augusta w formie kolażu. Brodata postać w koronie ubrana jest w długą, geometrycznie ukształtowaną szatę w odcieniach czerwieni i czerni, z szerokimi ramionami i wysokim czarnym kołnierzem. Dłonie postaci są złożone z przodu.

Makieta dekoracji teatralnej w formie wielowarstwowej kompozycji złożonej z fragmentów ilustracji, tkanin, siatek i innych materiałów. W centrum dominują fantastyczne postacie i sceny utrzymane w ciemnych, brunatno-czerwonych barwach, a u dołu po obu stronach ustawiono uproszczone modele kolorowych domów.

Projekt scenografii utrzymany w ciemnej kolorystyce, z licznymi pionowymi elementami w intensywnych barwach. W centrum znajduje się kolista scena z postaciami i wieloramiennym bóstwem w tle; wokół rozmieszczono sylwetki ludzi i fantastycznych stworzeń, częściowo spowite dymem.

Projekt dekoracji przedstawiający rozłożyste, fantastyczne drzewo o złocistych gałęziach, wśród których umieszczono liczne portrety postaci, herby, wizerunki zwierząt i inne drobne motywy. U podstawy drzewa znajdują się korzenie, postacie i armaty, a całość utrzymana jest w odcieniach złota, brązu i szarości.

Projekt kostiumów przedstawiający kilkanaście postaci ze spektaklu Matka Courage i jej dzieci. Rysunkowe sylwetki w utrzymanych w brązach i oliwkowych barwach kostiumach rozmieszczono na tle mapy Europy; wśród nich znajdują się postacie w strojach wojskowych oraz kobieta z bębnem.

Projekt kostiumów przedstawiający dwie postacie w fantazyjnych, obszernych strojach w odcieniach błękitu, fioletu i szarości. Kostiumy zbudowane są z licznych warstw i dużych, nieregularnych form przypominających płatki lub liście. Jedna z postaci trzyma długi sznur korali, druga ukazana jest w pochylonej pozie. Całość przedstawiono na czarnym tle.

Projekt kostiumów przedstawiający dwie postacie na czarnym tle. Po lewej ukazano mężczyznę w stroju z obszerną, warstwową peleryną w odcieniach szarości i brązu oraz pomarańczowym kołnierzem. Po prawej znajduje się kobieta w szerokiej różowo-czerwonej sukni, z dużymi ozdobami przy uszach i fantazyjnym nakryciem głowy przypominającym dekoracyjne naczynie.

Kostium teatralny dla Lucyny Beer prezentowany na manekinie. Długa czarna suknia bez rękawów ma wysoki kołnierz i dopasowaną górę, a jej powierzchnię zdobią czarne aplikacje i połyskujące elementy układające się w roślinne wzory. Z boku sukni znajduje się długi fragment czarnej tkaniny przypominający tren.

Długi, bogato zdobiony kostium teatralny w odcieniach kremowym, szarym i jasnozielonym, prezentowany na manekinie. Suknię zdobią koronkowe aplikacje, hafty, falbany i motywy kwiatowe, a dekolt uzupełnia wysoka koronkowa stójka. Warstwowy dół odsłania fragment ciemniejszej, wzorzystej tkaniny.

Kostium Carycy Katarzyny prezentowany na czarnym manekinie. Długa, jasna suknia o bogatych zdobieniach ma koronkowe rękawy, dekoracyjne aplikacje i sznury pereł; na piersi widoczny jest motyw dwugłowego orła, a przez suknię przewieszona jest szarfa z odznaczeniami.

Długi, bogato zdobiony kostium teatralny w odcieniach kremowym, białym i złocistym, prezentowany na manekinie. Suknia ma dopasowany gorset, koronkowe rękawy z szerokimi mankietami oraz rozłożystą, warstwową spódnicę ozdobioną koronkami, haftami, kokardami i sznurami pereł.

Długi kostium teatralny w odcieniach fioletu i różu, prezentowany na manekinie. Suknia ma dopasowany gorset, szeroki dekolt oraz długie rękawy zakończone warstwami jasnych falban. Całość bogato zdobią koronki, aplikacje kwiatowe i dekoracyjne tkaniny.

Długi kostium teatralny w odcieniach brązu, różu i złota, prezentowany na manekinie. Dopasowaną suknię z długimi rękawami zdobią złote lamówki układające się w asymetryczne, wachlarzowe linie. Przy wysokim kołnierzu znajduje się dekoracyjna aplikacja ze złotymi frędzlami i kamieniami.

Kostium teatralny dla Radczyni prezentowany na manekinie. Długa niebieska suknia jest bogato zdobiona beżowymi i brązowymi koronkami, aplikacjami oraz drobnymi koralikami. Górną część stroju tworzy dekoracyjna koronkowa pelerynka z wysokim kołnierzem, a kostium uzupełnia niewielka torebka zawieszona przy boku.

Niebieska sukmana teatralna prezentowana na czarnym manekinie. Kostium jest bogato zdobiony zielonymi i złotymi taśmami, czerwonymi frędzlami, kolorowymi koralikami oraz haftowanymi ornamentami. Ramiona przykrywa krótka czerwona pelerynka z dekoracyjnymi złoto-zielonymi wzorami.

Projekt dekoracji teatralnej przedstawiający stylizowane wnętrze pałacowe z szerokimi schodami, arkadami i monumentalnymi, spiralnie skręconymi kolumnami. Kompozycję uzupełniają zielone kotary i pojedyncze meble, a całość utrzymana jest w stonowanych odcieniach błękitu, zieleni, szarości i czerwieni.

Projekt kostiumu Szimeny przedstawiający kobietę w długiej, obszernej sukni utrzymanej w odcieniach szarości i czerni. Strój ma szerokie rękawy, wysoki biały kołnierz i czarne zdobienia; głowę postaci okrywa długi welon. Kobieta trzyma dłonie skrzyżowane na piersi i ma opuszczony wzrok.

Projekt kostiumu Infantki przedstawiający kobietę w obszernej, długiej sukni w odcieniach szarości, błękitu i żółci. Strój ma szerokie rękawy z białymi koronkowymi zdobieniami oraz długą żółto-pomarańczową szarfę. Na piersi postaci widoczna jest ozdobna brosza. W prawym górnym rogu znajduje się niewielki szkic kostiumu ukazanego od tyłu.

Projekt kostiumu Don Ferdinanda przedstawiający mężczyznę w bogato zdobionym stroju w odcieniach zieleni, brązu i złota. Postać ma czerwony kapelusz z piórami, biały kołnierz i mankiety oraz czerwony płaszcz ze złotym ornamentem. Strój uzupełniają bufiaste spodnie, szare pończochy i czerwone buty.

Projekt kostiumu Don Diega przedstawiający postać w stroju z szarym kaftanem, dekoracyjnie wzorzystymi rękawami i bufiastymi spodniami. Kostium uzupełniają wysokie zielonkawe buty, zielona szarfa oraz długi niebiesko-zielony płaszcz opadający za postacią.