KNOTS AND PATTERNS | Krajobrazy tekstylne

KNOTS AND PATTERNS. Odkrywanie krajobrazów dziedzictwa tekstylnego poprzez database storytelling

Kolejnym etapem projektu „Knots and Patterns”, po warsztatach z database storytellingu, które odbyły się w maju 2025 w Grecji, jest rezydencja artystyczno-badawcza. W dniach 24-30 września 2025 młode polskie artystki, wyłonione w ramach open call, poznawały praktyki tekstylne kultywowane w województwie pomorskim.

Uczestniczki rezydencji odwiedziły Powiśle – Kwidzyn i Pastwę – poznając powiślański haft biały. Na Kaszubach, w Kaliskach Kościerskich, wzięły udział w warsztatach obróbki runa i uczyły się przędzenia na kołowrotku. Odwiedzając Kociewie (Starogard Gdański) poznały miejscowe Muzeum i tajniki haftu kociewskiego w praktyce. Pod okiem kaszubskiej hafciarki uczyły się kolorowego haftu kaszubskiego i haftu czepcowego (Złotnicy). W Oddziale Etnografii MNG poznały tradycje tkackie pomorza i nasze zbiory. Odwiedzając arthub Grid i Hubę (na Gdańskiej Stoczni) mogły zaznajomić się z lokalnym środowiskiem artystycznym. Wzięły także udział w warsztatach bioplastiku i barwienia tkanin.

Nie zabrakło licznych rozmów twórczych i namysłu nad przyszłoroczną wystawą, bo na zakończenie projektu powstanie ekspozycja złożona z dzieł artystek i artystów z Polski, Słowenii i Grecji wykonanych w technice tekstylnej.

W ramach wizyt uczestniczki zbierały dane terenowe i dokumentowały procesy, aby wykorzystać je później w bazach danych projektu. Fotografie, nagrania audio i wideo, pisemne opisy i szkice posłużą jako dokumentacja do analizy i wizualizacji.

IG @knots.andpatterns

O projekcie / about the project:

Oddział Etnografii MNG jest partnerem w międzynarodowym projekcie “Knots and Patterns” (Węzły i Wzory) wraz z BIEN Textile Art Biennial ze Słowenii oraz BOWB Biennale of Western Balkans z Grecji.

Partners: BIEN Textile Art Biennial (Carnica Institute), National Museum in Gdańsk – Department of Ethnography, Biennale of Western Balkans.

Knots and Patterns to wspólnie realizowany przez trzy instytucje projekt promujący i chroniący europejskie niematerialne dziedzictwo kulturowe w zakresie wiedzy i praktyk tekstylnych w kontekście zrównoważonego rozwoju poprzez opracowanie praktyki i metodologii opowiadania historii za pomocą baz danych.

W trakcie trwania projektu (2025-2026) partnerzy ze Słowenii, Grecji i Polski opracowują program badań partycypacyjnych dla zespołów artystów i badaczy, aby krytycznie zastanowić się nad zrównoważonymi metodami produkcji dziedzictwa tekstylnego, angażując lokalne społeczności, które je chronią, oraz ich przestrzenie i krajobrazy zbiorowej pamięci. Celem jest dokumentowanie lokalnego dziedzictwa tekstylnego za pomocą mediów wizualnych, tekstowych lub audio oraz nowych mediów, takich jak szkice, fotografia, pejzaże dźwiękowe, sztuka wideo, poezja, 3D i inne. Proces ten odbywa się poprzez badania terenowe, z wykorzystaniem metod etnograficznych i badań partycypacyjnych. Celem jest wspieranie opartego na etyce zrozumienia i doświadczania dziedzictwa tekstylnego jako żywych praktyk i wiedzy związanych z lokalnymi społecznościami i ich środowiskami praktyki.

Efektem projektu będzie stworzenie baz danych, które w formie uporządkowanych otwartych danych będą zawierały cyfrowe zapisy twórczości artystów i osób zajmujących się kulturą, a także opracowanie otwartej metody cyfrowego opowiadania historii (database storytelling), która wykorzystuje te bazy danych i prezentuje je za pomocą cyfrowej kartografii w interaktywnym interfejsie mapy zaprojektowanym z myślą o odkrywaniu nowych treści.

Program obejmuje serię webinariów poświęconych reprezentacji danych i cyfrowemu storytellingowi w dziedzinie niematerialnego dziedzictwa kulturowego, trzydniową wyprawę warsztatową do Ioanniny (Grecja) w celu rejestrowania dziedzictwa tekstylnego za pomocą środków artystycznych i partycypacyjnych, sześciotygodniowe rezydencje artystyczne poświęcone wspólnemu tworzeniu dzieł sztuki związanych z lokalnym dziedzictwem tekstylnym w Kranju (Słowenia), Gdańsku (Polska) i Ioanninie oraz kuratorowaną wystawę objazdową prezentującą powstałe dzieła sztuki i dokumentację.

Wystawa „Krajobrazy tekstylne. Wystawa Knots and Patterns” jest częścią projektu „Tying the European Cultural Landscapes with KNOTS AND PATTERNS”, finansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Kreatywna Europa. Dofinansowano środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury w Słowenii i Ministerstwa Administracji Publicznej w Słowenii.

Współfinansowane ze środków Unii Europejskiej. Projekt realizowany w ramach Programu Kreatywna Europa.

Wyrażone poglądy i opinie są jedynie opiniami autora lub autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Unia Europejska ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.