Rzeźba

Zbiory muzealne objęte w 1945 r. akcją ewakuacyjną przed zbliżającym się frontem, przechowywano i prowizorycznie zabezpieczono w okolicach Gdańska. Najcenniejsze z nich wywieziono do Niemiec. Rozproszone w czasie zawieruchy wojennej obiekty udało się po części odzyskać, jednak pierwsza wystawa rzeźby tylko w niewielkim stopniu prezentowała wcześniejsze bogactwo zbiorów gdańskiego muzeum.

Jedną z pierwszych ekspozycji w powojennym muzeum była udostępniona w 1948 roku Średniowieczna plastyka na Pomorzu, prezentująca zbiory własne, wzbogacone o depozyty ze składnicy konserwatorskiej. Kilkadziesiąt rzeźb z dawnych zbiorów powróciło do Gdańska w 1956 roku, w wyniku porozumienia między władzami polskimi i radzieckimi.

Obecnie kolekcja rzeźby liczy ponad 350 eksponatów i ponad 30 depozytów. Składające się na nią obiekty pochodzą z różnych ośrodków artystycznych i okresów oraz zarysowują niezwykle szerokie ramy czasowe: od antycznej główki Apollina z II w. n.e., przez romańską figurę Tronującej Madonny z drugiej połowy XII wieku, całą niemal sztukę średniowieczną Pomorza, Ołtarz Trzech Króli Mistrza Pawła z ok.1530 r., XVIII-wieczne figury Johanna Heinricha Meissnera, aż po brązowy odlew Augusta Rodina i rzeźby XX-wieczne.

Najbardziej spójnym i ukazującym właściwie wszystkie zjawiska artystyczne Pomorza jest zespół rzeźb średniowiecznych. Do najcenniejszych dzieł w tym zbiorze należą: romańska figura Tronującej Madonny z ok. 1200 roku, będąca najstarszą zachowaną rzeźbą drewnianą w Polsce, rzeźba Marii na łożu z ok. 1350 roku, zespół figur z kręgu stylowego Madonn na lwach z 2 połowy XIV w. Warto wymienić także produkowane seryjnie w Anglii rzeźby z alabastru, jak figury Niewiernego Tomasza i św. Krzysztofa. W rzeźbach z ołtarza Pokłonu Trzech Króli z ok.1522-1535 roku Mistrza Pawła widoczne są nawiązania do sztuki północnej, które otworzyły rzeźbie gdańskiej drogę ku nowożytności.

Plany rozwojowe kolekcji skupione są na gromadzeniu nowożytnej rzeźby gdańskiej, która w obecnym zbiorze jest reprezentowana nie dość licznie i nie daje pełnego obrazu miejscowej twórczości rzeźbiarskiej.