Śladami Kanunu. Kultura albańska w wieloetnicznym Kosowie

Czynne w terminie: 16.03.2014 - 22.09.2014

  • ulgowy:4 zł
  • normalny:8 zł
  • rodzinny:15 zł


Zobacz także OFERTĘ EDUKACYJNĄ >>


Śladami Kanunu. Kultura albańska w wieloetnicznym Kosowie to wystawa poświęcona problematyce wielokulturowości, dziedziczenia i przekazywania tradycji oraz współczesnym przemianom tożsamości etnicznej mieszkańców Kosowa. Wystawa ta jest pierwszą tego typu w Europie. Prezentuje gromadzoną od ponad 40 lat, największą w Polsce i jedną ze znaczących na naszym kontynencie kolekcji Muzeum Etnograficznego w Poznaniu, która liczy ponad 270 zabytków wywodzących się z terenu Kosowa i Albanii. Eksponaty pochodzą głównie z połowy XX w. Są to obiekty o unikatowej wartości, dokumentujące utracone bezpowrotnie w wyniku działań wojennych w latach 1998–1999 oraz gwałtownie postępującej globalizacji, dziedzictwo kulturowe tego regionu. Poprzez prezentację artefaktów kultury materialnej na wystawie ukazano kulturę tradycyjną, a za pomocą fotogramów, oparte na tradycji elementy kultury współczesnej. W tych dwóch kontekstach – kultura tradycyjna i współczesna, przedstawiamy także funkcjonowanie zasad prawa zwyczajowego (w oparciu o Kanun Leka Dukagjiniego) oraz ściśle z nim związane zasady honoru, gościnności, tolerancji religijnej, podziału pracy i obowiązków w ramach rodziny. Poruszana tematyka ma walory uniwersalne, a szczególnie aktualna jest w chwili obecnej, wobec wielu kontrowersji na arenie międzynarodowej dotyczących Kosowa.


Na wystawie umieszczone zostały pochodzące z połowy XX w. albańskie stroje ludowe z terenu Kosowa. Prezentowane są także niezwykle bogato zdobione złotym i srebrnym haftem oraz kunsztowną inkrustacją i filigranem zabytki z XIX i początku XX w. należące do kultury miejskiej. Uwagę widza skupia ich orientalny przepych, kapryśna linia wzorów, kontrasty i gra kolorów, połyskliwość złotych ozdób, precyzja wykonania haftów i biżuterii, niezwykłość kroju. Centrum wystawy stanowi symboliczny kamień węgielny kultury albańskiej Kanun Leka Dukagjiniego, księga prawa zwyczajowego, najbardziej znany z wielu kanunów obowiązujących na terenie Kosowa i północnej Albanii. Ekspozycję podzielono na cztery części odpowiadające trzem najważniejszym aspektom kultury albańskiej znajdującym swe odbicie w Kanunie: prawu gościnności, pozycji i roli mężczyzny wraz z prawem dziedziczenia oraz pozycji i roli kobiety, a ponadto różnorodności religijnej i kulturowej wynikającej z historii tego obszaru. Cytaty z Kanunu stanowią najważniejszą część oszczędnej narracji wystawy i dobrane zostały tak aby możliwie najszerzej scharakteryzować poszczególne zagadnienia. Wielkoformatowe fotografie prezentowane na zewnętrznych ścianach sali wykonano w ciągu ostatnich lat w Kosowie i stanowią one współczesne dopowiedzenie czterech głównych wątków tematycznych tej części ekspozycji.


Pragnieniem organizatorów wystawy jest wzbudzenie zainteresowania, postawy tolerancji i otwartości w stosunku do kultury innej niż rodzima, o silnych wpływach muzułmańskich, co w Europie jeszcze wywołuje wiele negatywnych konotacji. Realizacja tego projektu ma na celu otwarcie dialogu międzykulturowego oraz pogłębienie w społeczeństwie polskim wiedzy o mechanizmach kształtowania i podtrzymywania tożsamości kulturowej (m.in. w oparciu o prawo zwyczajowe) oraz o przyczynach determinujących dawniej i obecnie powstawanie nowych państw .Służyć temu będzie edukacja międzykulturowa „Spoglądając na Bałkany” prowadzona podczas trwania wystawy. W trakcie Weekendów Bałkańskich (16.03,13.04.17.05) zaprezentowanych zostanie szereg prezentacji dotyczących kultury Albańczyków i stosunków międzyetnicznych w Kosowie i Albanii. Podczas Bałkańskiej Nocy Muzeum wystąpią zespoły grające muzykę bałkańską.

Termin zamknięcia wystawy został przesunięty na 22 września 2014.



Zapraszamy na finisaż wystawy 14 września 2014 w godz. 11.00-14.00

Program

godz. 11.00 - 13.00 - Albańskie opowieści

godz. 11-11.40
Maria Giedz, Podróż do Kosowa i Albanii
Na przełomie maja i czerwca zorganizowana została przez Towarzystwo Polsko-Albańskie i Polskie Towarzystwo Ludoznawcze - Oddział Gdański krajoznawczo-etnograficzna wyprawa do Kosowa i Albanii. Wycieczkę prowadził Honorowy Konsul Albanii pan Jarosław Rosochacki. Jedna z uczestniczek wyprawy Maria Giedz (historyk sztuki, dziennikarka, politolog) opowie o zabytkach, krajobrazie, spotkanych ludziach i zaprezentuje zdjęcia z wyprawy.

godz.11.45-12.15
Gosia Drewa, Kosowscy Romowie z Gracanicy
Gosia Drewa (polonistka, uczestniczka międzynarodowych projektów wolontariackich) opowie o rocznym pobycie w Gracanicy w Kosowie, o swoich doświadczeniach i spostrzeżeniach związanych z życiem w domu mieszkającej tam rodziny cygańskiej. Szczególną uwagę zwróci na los kobiet w społeczności cygańskiej.

godz.12.30-13.00
Alina Jurczyszyn, W poszukiwaniu albańskiej muzyki
Alina Jurczyszyn (polonistka, studentka etnologii, pieśniarka, reżyserka spektakli, liderka zespołu Laboratorium Pieśni i Annutara) poszukiwała w Albanii ludowych pieśni i pieśniarzy, rytmów i dźwięków. O swoich odkryciach opowie w czasie swojej prelekcji.

godz. 13.00-14.00 - Pieśni albańskie w wykonaniu Laboratorium Pieśni
Alina Jurczyszyn wraz z zespołem Laboratorium Pieśni zaprezentują po raz pierwszy opracowane przez nich pieśni, zasłyszane w czasie wyprawy do Albanii.


Autorka wystawy
: dr Joanna Minksztym/MNP/
Kurator gdańskiej edycji wystawy: Wiktoria Blacharska /MNG/

Organizatorzy: Muzeum Narodowe w Poznaniu/Oddział Muzeum Etnograficzne
Oddział Etnografii Muzeum Narodowego w Gdańsku

Honorowy patronat nad wystawą objęli Mieczysław Struk, Marszałek Województwa Pomorskiego oraz Jarosław Rosochacki, Generalny Konsul Honorowy Republiki Albanii w Polsce.

Projekt edukacji towarzyszącej wystawie „Spoglądając na Bałkany” realizowany wspólnie z Fundacją Ostańce Nadziei w ramach programu Jesteśmy tacy sami .Jesteśmy różni dofinansowany przez Urząd Miasta Gdańska.