Autochrom-Triumf Koloru. W 110 rocznice wynalazku fotografii kolorowej. Program kulturalny i edukacyjny

Warsztaty

Praktyczny warsztat analogowej fotografii kolorowej
dla dzieci od 6 roku życia, młodzieży, dorosłych

Wynalazek fotografii zrewolucjonizował nie tylko sztukę, ale i życie codzienne. W niedługim czasie amatorzy zaczęli próbować swych sił w sztuce »pisania światłem«. Możliwość rejestracji obrazów w kolorze stała się kolejną inspiracją do tworzenia prywatnych archiwów i fotografowania otaczającego świata. Ta fascynacja trwa do dziś. Dzięki warsztatom prowadzonym przez zawodowych fotografów uczestnicy będą mieli okazję zapoznać się z tajnikami i specyfiką pracy tradycyjną techniką fotografowania.

PROGRAM:

  • 12.00 – 12.30 – oprowadzanie kuratorskie – zapoznanie uczestników z tematami; fotograficznymi prezentowanymi na wystawie „Autochrom – triumf koloru. W 110 rocznicę wynalazku fotografii barwnej”;
  • 12.30 – 13.00 – wykład dotyczący kolorowej fotografii, budowy i zasady działania aparatów tradycyjnych;
  • 13.00 – 14.30 -  fotografowanie w studio i w plenerze: portret, martwa natura, krajobraz;
  • 14.30 – 15.00 -  przerwa;
  • 15.00 – 16.00 – warsztat u Pana Fotografa: wywoływanie negatywu, wykonywanie odbitek, zasady pracy w minilabie;
  • 16.15 – podsumowanie i zakończenie warsztatu.

Prowadzenie: Maja Bieńkowska (Dział Fotografii, MNG), Justyna Wasiniewska (Pracownia Artystyczna, http://justynawasiniewska.pl/), Witold Mokrzycki, http://www.panfotograf.pl/)

Informacje praktyczne:
Termin: 10  sierpnia 2017 r. godz. 12.00 – 16.00
Miejsce: Muzeum Narodowe w Gdańsku/Oddział Sztuki Nowoczesnej (Pałac Opatów),
ul. Cystersów 18, 80-330 Gdańsk
Koszt: 1 zł dla dzieci i młodzieży uczącej się
            6 zł – opiekunowie
           10zł – dorośli

Zapisy: do 6 sierpnia 2017 r., m.bienkowska@mng.gda.pl.
Uwaga! ilość miejsc ograniczona do 10 osób.


Zbuduj własną camerę obscurę i okulary stereoskopowe
warsztat techniczny i plastyczny dla dzieci (od 6 roku życia)

Camera obscura w dosłownym tłumaczeniu, to ciemna komnata. Na początku był to światłoszczelny pokój  z niewielkim otworkiem, przez który na przeciwległej ścianie uzyskiwano odwrócony stronami obraz (góra-dół, lewo-prawo). Na takich samych zasadach działa współczesna lustrzanka cyfrowa.

Okulary 3D kojarzą się z nowoczesną technologią obrazowania, a jednak okazuje się, że ich historia sięga XIX wieku! Wkrótce po wynalezieniu fotografii zaczęto eksperymentować z wprowadzeniem do dwuwymiarowej fotografii trzeciego wymiaru. Fotografia stereoskopowa cieszyła się popularnością jako rozrywka aż do lat 30. XX wieku.

PROGRAM:

  • 12.00 – 12.20 – przywitanie uczestników oraz wprowadzenie do zajęć: krótki wykład na temat budowy oraz historii camery obscury.
  • 12.20 – 13.00 – warsztat techniczny.
  • 13.00 – 13.20 – posumowanie zajęć i oglądanie świata przez własnoręcznie zbudowaną camerę obscurę oraz „obscurny spacer” alejkami Parku Oliwskiego.
  • 13.20 – 13.30 – przerwa.
  • 13.30 – 13.50 – krótki wykład na temat fotografii stereoskopowej.
  • 13.50 – 14.30 – warsztat plastyczny.
  • 14.30 – 15.00 – posumowanie zajęć i oglądanie zdjęć i świata przez własnoręcznie wykonane okulary

Prowadzenie: Maja Bieńkowska (Dział Fotografii, MNG)

Informacje praktyczne:
Termin: 24 sierpnia 2017 r. godz. 12.00 – 15.00
Miejsce: Muzeum Narodowe w Gdańsku/Oddział Sztuki Nowoczesnej (Pałac Opatów), ul. Cystersów 18, 80-330 Gdańsk
Koszt: 1 zł dla dzieci i młodzieży uczącej się
            6 zł – opiekunowie
           10zł – dorośli Zapisy: do 20 sierpnia 2017 r., m.bienkowska@mng.gda.pl.

Uwaga! ilość miejsc ograniczona do 10 osób.


Warsztat fotografii otworkowej dla niewtajemniczonych
dla dzieci i dorosłych

Wbrew powszechnemu przekonaniu, że fotografia to bardzo kosztowne hobby, przekonamy uczestników warsztatu, że każdy może cieszyć się zdjęciami wykonanymi samodzielnie zdjęciami. Przecież pierwsze aparaty fotograficzne były budowane przez ich właścicieli. Czy dzisiaj jest to możliwe bez wizyty w Dolinie Krzemowej? Tak!

PROGRAM:

  • 12.00 – 12.30 –  oprowadzanie kuratorskie, zapoznanie uczestników z tematami fotograficznymi prezentowanymi na wystawie Autochrom – triumf koloru. W 110 rocznicę wynalazku fotografii barwnej;
  • 12.30 – 13.00 – krótki wykład na temat budowy aparatu fotograficznego;
  • 14.00 – 14.30 – warsztat techniczny;
  • 14.30 – 15.00 –  fotografowanie własnoręcznie wykonanym aparatem w Parku Oliwskim.

Prowadzenie: Maja Bieńkowska (Dział Fotografii, MNG)

Informacje praktyczne:
Termin: 9 września 2017 r. godz.12.00 – 15.00
Miejsce: Muzeum Narodowe w Gdańsku/Oddział Sztuki Nowoczesnej (Pałac Opatów), ul. Cystersów 18, 80-330 Gdańsk
Koszt: dzieci i młodzież do 26 r.ż. 1 zł, dorośli 6 zł
Zapisy: do 6 września 2017 r., m.bienkowska@mng.gda.pl.

Uwaga! ilość miejsc ograniczona do 15 osób


Pokazy filmowe 



Wizja świata Alberta Kahna
z serii Historia Fotografii: Archiwum Planety, dokument BBC, czas: 49:52

Archiwum planety – najbardziej niezwykłe i najbardziej ambitne dzieło w dziejach fotografii. Albert Kahn był francuskim milionerem, jednym z najbogatszych ludzi w Europie, i jednocześnie filantropem. W 1909 roku, kiedy wynalazek autochromu (pierwszej barwnej fotografii) był już znany, Kahn postanowił rozesłać po świecie grupę fotografów, których zadaniem było – na jego koszt – dokumentowanie życia na naszej planecie. Fotoreporterzy byli w ponad pięćdziesięciu krajach na całym świecie, fotografowali codzienność, etniczną odmienność, różne kultury, ale i wielkie konflikty, jak I wojna światowa. Dzięki swej wysokiej pozycji społecznej i finansowej Kahn umożliwiał fotografom dostęp do rodzin królewskich, miejsc i sytuacji niedostępnych dla zwykłych ludzi. Przeczuwał, że musi uwiecznić wszystko, od barwnych krajobrazów, świątyń i bogactw, do skrajnej biedy, wojny i głodu, gdyż świat szybko się zmienia i zarówno miejsca, jak i ludzie znikną bezpowrotnie.

Osobiście przekonany o potrzebie równości i pokoju, głosił pacyfistyczne poglądy. Z pochodzenia Żyd z Alzacji, na własnej skórze odczuł, czym jest dyskryminacja i przemoc w epoce rodzącego się faszyzmu. Poprzez fotografię kolorową stworzył nieporównywalny z żadnym innym dokument czasu, którego podłożem była wielka społeczna świadomość. Przez ponad 20 lat Albert Kahn wydał majątek na realizację projektu, a sam był człowiekiem bardzo skromnym i unikającym obiektywu.

Cała kolekcja Kahna to 72 000 fotografii autochromowych oraz ponad 183 000 metrów materiałów filmowych, barwnych i czarno-białych, setki listów i relacji opisujących podróże z tamtego okresu. Dziś są przechowywane w Muzeum Albert-Kahn w Boulogne-Billancourt pod Paryżem.

Patron programu edukacyjnego: AKCJA ANIMA

Informacje praktyczne:
Termin: 13 lipca 2017 r.  godz. 18.00 – 19.00
Miejsce: Muzeum Narodowe w Gdańsku/Oddział Sztuki Nowoczesnej (Pałac Opatów), ul. Cystersów 18, 80-330 Gdańsk
Wstęp bezpłatny

Bracia Lumière,
reż. Thierry Fremaux, 2017, dokument, czarno-biały, 90 min.

Premierowy pokaz filmu dokumentalnego dystrybuowanego w Polsce przez KINO ŚWIAT, partnera wystawy.

Terminy i miejsca zostaną podane wkrótce.

 

Wykłady 



I stał się kolor… Europejscy pionierzy fotografii barwnej: Harald Renbjoer, Jan Szczepanik i Tadeusz Rząca
Dominika Sulińska

Trzy różne osobowości, dwa kraje, ale jedna pasja – fotografia, a raczej chemia, fizyka i po trosze malarstwo. Pionierzy fotografii często byli naukowcami, łączącymi w swoich zainteresowaniach różne dziedziny.

Harald Renbjoer (1889–1956), pochodzący z Levanger, małego miasta w środkowej Norwegii, był chemikiem i najważniejszym pionierem fotografii barwnej w swoim kraju. W swojej pracy stosował wiele metod, w tym techniki autochromu, ale najwcześniejszą jego fotografią barwną, uważaną za najstarszą w Norwegii, jest ta wykonana w technice trójbarwnej, przedstawiająca chłopca na nartach. W 2015 roku Muzeum Zamkowe w Pszczynie zrealizowało wystawę fotografii Haralda Renbjoera.

Z kolei związany z Tarnowem Jan Szczepanik (1872–1926) oraz krakowianin Tadeusz Rząca (1868–1928) należą do jednych z ważniejszych postaci mających zasadniczy wpływ na rozwój fotografii barwnej z Polsce. Pierwszy, nazywany polskim Edisonem, był autorem ponad 50 wynalazków z różnych dziedzin, w tym maszyn tkackich, fotografii i filmu barwnego. Drugi – jako jeden z pierwszych w Polsce zastosował fotografię w kolorze. Obaj pozostają nieznani szerszej publiczności, choć Szczepanik swoimi wynalazkami wzbudzał podziw na całym świecie i zainteresowanie zarówno koronowanych głów, jak i sław, takich jak Mark Twain.

Tadeusz Rząca, krakowski przedsiębiorca i pasjonat fotografii, pozostawił po sobie blisko 200 barwnych fotografii w technice autochromu – jest to jeden z największych zbiorów polskiej wczesnej fotografii barwnej. Rząca był członkiem Krakowskiego Towarzystwa Fotografów Amatorów, swoją twórczością wpisywał się w istniejący na Kresach Wschodnich nurt propagowanej przez Jana Bułhaka „fotografii ojczystej”. W 1910 roku Rząca wydał we Lwowie album Malownicza Polska. Ziemia Krakowska ilustrowany 34 autochromami z sielskimi pejzażami miast i wsi małopolskich, między innymi przedstawiające o różnych porach dnia chaty w Bronowicach, nadwiślańskie widoki pól, krakowskie budowle sakralne i pejzaże miejskich Plant, Wawelu, targowiska na Kazimierzu i innych. Stylistyka jego prac pozwala zaliczyć go do nurtu piktorialnego. Dzięki stosowanej przez niego nowatorskiej technice barwnej fotografii Rząca stał się artystą rozpoznawalnym jako utalentowany fotograf pejzażysta, wrażliwy na specyfikę miejsc, w których bywał, świadomy dokumentalista swojego świata.

Program realizowany przez Dział Fotografii Muzeum Narodowego w Gdańsku:
Małgorzata Taraszkiewicz-Zwolicka, Mariola Balińska, Maja Bieńkowska.

Patron programu edukacyjnego: AKCJA ANIMA

Informacje praktyczne:
Termin: 20 lipca 2017 r. godz. 18.00 – 19.00
Miejsce: Muzeum Narodowe w Gdańsku/Oddział Sztuki Nowoczesnej (Pałac Opatów), ul. Cystersów 18, 80-330 Gdańsk
Wstęp bezpłatny

Kolorowa historia fotografii
dr Witold Kanicki

W domowych archiwach fotografii Polaków urodzonych jeszcze w początkach lat 80. XX wieku nierzadko dominują czarno-białe odbitki. Podobnie rodzimi artyści wykorzystujący w swojej twórczości fotografie jeszcze niedawno najchętniej stosowali tradycyjne procesy, prowadzące do powstania monochromatycznych zdjęć. Tymczasem kolor w fotografii znany był od pierwszych lat istnienia tego medium. Już wykonywane w latach 40. XIX wieku dagerotypy bywały podmalowywane, spełniając tym samym oczekiwania popularnych odbiorców. Jeszcze pod koniec tamtego stulecia pracowano nad procesami umożliwiającymi uzyskanie kolorowych obrazów fotograficznych. Wiek XX przyniósł ogromny rozkwit w tej dziedzinie – na świecie powstało kilkadziesiąt kolejnych metod prowadzących do uzyskania koloru w fotografii. Paradoksalnie, ich odbiorcami stali się głównie amatorzy, bo reporterzy i artyści konsekwentnie unikali dosłowności barwnych zdjęć. Rewolucja estetycznych tendencji nastała dopiero w latach 70., kiedy to William Eggleston i Stephen Shore pomogli wprowadzić fotograficzny kolor do kanonu sztuki. Od tego czasu barwne fotografie zaczynają dominować w działaniach artystycznych, ilustracji i dokumencie.

Wykład w Oddziale Sztuki Nowoczesnej Muzeum Narodowego w Gdańsku skupi się na najciekawszych momentach historii koloru w fotografii oraz sylwetkach najważniejszych przedstawicieli światowej i polskiej sceny artystycznej. Akcenty będą położone na specyfikę kolorowych zdjęć, ich formalna różnica pociąga bowiem za sobą szereg estetycznych, symbolicznych i interpretacyjnych konsekwencji.

Witold Kanicki (ur. 1979), doktor historii sztuki, adiunkt na Wydziale Edukacji Artystycznej Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu, wykładowca Zürcher Hochschule der Künste w Zurychu oraz Warszawskiej Szkoły Fotografii. Niezależny krytyk i kurator. Autor kilkudziesięciu tekstów o sztuce i fotografii, publikowanych m.in. na łamach „Kwartalnika Fotografia”, „Artluka”, „Exitu”. 

Jego książka pt. Ujemny biegun fotografii: negatywowe obrazy w sztuce nowoczesnej ukazała się nakładem wydawnictwa Słowo/obraz terytoria w grudniu 2016 roku. W latach 2010–2012 był kuratorem Galerii Fotografii „pf” w Centrum Kultury „Zamek” w Poznaniu. Ślązak zamieszkały w Poznaniu.

Program realizowany przez Dział Fotografii Muzeum Narodowego w Gdańsku:
Małgorzata Taraszkiewicz-Zwolicka, Mariola Balińska, Maja Bieńkowska

Patron programu edukacyjnego: AKCJA ANIMA

Informacje praktyczne:
Termin: 14 września 2017 r. , godz. 18.00 – 19.00
Miejsce: Muzeum Narodowe w Gdańsku/Oddział Sztuki Nowoczesnej (Pałac Opatów), ul. Cystersów 18, 80-330 Gdańsk
Wstęp wolny

 

Spotkania
 

Kolekcjonowanie fotografii jako pasja: spotkanie z Soizic Audouard i Elizabeth Nora poprzedzone oprowadzaniem kuratorskim po wystawie.

Patronat medialny: Fotografia Kolekcjonerska

Informacje praktyczne:
Termin: 24 września 2017 r. godz. 12.00 – 14.00
Miejsce: Muzeum Narodowe w Gdańsku/Oddział Sztuki Nowoczesnej (Pałac Opatów), ul. Cystersów 18, 80-330 Gdańsk